Hatay İl Sağlık Müdürlüğü, 3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası kapsamında organ bağışının önemi, bağış koşulları ve başvuru yöntemlerine ilişkin bilgilendirme yaptı. “Organ Bağışı Hayat Kurtarır” sloganıyla yapılan açıklamada, organ naklinin ileri evre organ yetmezliği yaşayan hastalar için hayati önem taşıdığı vurgulandı.
Türkiye genelinde organ nakli bekleyen 30 bin 675 hasta bulunduğu, bunların 26 bin 141'inin böbrek nakli beklediği bildirildi. Nakil bekleyen hastaların 599'unun çocuk olduğu belirtilirken, 2025 yılında 4 bin 769 kişinin organ beklerken yaşamını yitirdiği kaydedildi. Verilere göre Türkiye'de yaklaşık her iki saatte bir hasta, organ nakli beklerken hayatını kaybediyor.
18 Yaşını Dolduran Herkes Bağış Yapabilir
2238 sayılı Kanun kapsamında 18 yaşını doldurmuş ve akli dengesi yerinde olan herkesin organ bağışında bulunabileceği hatırlatılan açıklamada, bağışın tamamen gönüllülük esasına dayandığı ve kişinin istediği zaman kararından vazgeçebileceği belirtildi.
Organ bağışının kişinin sağlığında kendi özgür iradesiyle yapılabildiği, ancak nakil amacıyla kullanılmasının vefatından ve tıbben beyin ölümünün gerçekleşmesinden sonra mümkün olduğu ifade edildi.
Organ Bağışı e-Nabız Üzerinden de Yapılabiliyor
Vatandaşların organ bağışı iradesini resmî veya yazılı vasiyetle, iki tanık huzurunda beyanla ya da elektronik yöntemlerle açıklayabileceği bildirildi. Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş sağlık müdürlükleri, hastaneler, aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezlerinden de organ bağış kartı alınabiliyor.
15 Ekim 2025 tarihinde e-Nabız üzerinden hizmete sunulan çevrim içi organ bağışı uygulamasıyla vatandaşlar, e-Devlet ve e-Nabız üzerinden güvenli kimlik doğrulaması yaparak bağış beyanında bulunabiliyor.
Beyin Ölümü ile Koma Birbirinden Farklı
Açıklamada, organ bağışı konusunda toplumda doğru bilinen yanlışların önüne geçilmesi amacıyla beyin ölümüne de açıklık getirildi. Beyin ölümünün, beyin ve beyin sapına giden kan akımının tamamen durması sonucu tüm beyin işlevlerinin geri dönüşsüz olarak kaybedilmesi anlamına geldiği belirtildi.
Beyin ölümünün koma ve bitkisel hayattan tıbben kesin olarak ayrıldığı vurgulanırken, vefat sonrası organ naklinin yoğun bakımda solunum cihazına bağlıyken beyin ölümü gerçekleşen ve organları tıbben uygun bulunan kişilerden yapılabildiği kaydedildi.
Bağışçıların İradesi ve Ailelerin Rolü Önemli
Organ bağışı beyanlarının Sağlık Bakanlığının merkezî sisteminde kişisel verilerin korunması hükümlerine uygun şekilde saklandığı belirtilen açıklamada, bağış kararının aile bireyleriyle paylaşılmasının da önem taşıdığı ifade edildi.
Usulüne uygun şekilde açıklanan bağış iradesinde kişinin kendi isteğinin esas alındığı, böyle bir beyan bulunmadığında ise yakınların rızasına ilişkin yasal düzenlemelerin uygulandığı bildirildi.
Ayrıca, 2238 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi uyarınca organları başka bir kişiye nakledilen bağışçıların eş ve birinci derece yakınlarına, organ nakline ihtiyaç duymaları halinde acil hastalardan sonra öncelik tanındığı hatırlatıldı.
Organlar İhtiyaç ve Tıbbi Önceliğe Göre Dağıtılıyor
Bağışlanan organların alıcılara dağıtımının Sağlık Bakanlığının Transplantasyon, Diyaliz ve İzlem Sistemi üzerinden ulusal kurallara göre gerçekleştirildiği belirtildi. Dağıtımda kan ve doku uyumu, tıbbi aciliyet, yaş, klinik durum ve bekleme süresi gibi kriterlerin dikkate alındığı, cinsiyet, ırk, dil, din veya ekonomik duruma göre ayrım yapılmadığı vurgulandı.
“Bir Canı Kurtarmak, Bütün İnsanlığı Kurtarmak Gibidir”
Organ bağışının dinî açıdan da belirli şartlar altında caiz olduğuna dikkat çekilen açıklamada, Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulunun 6 Mart 1980 tarihli kararına işaret edildi.
Organ naklinin dinen uygun kabul edilmesi için zaruret bulunması, ölümün gerçekleşmiş olması, bağışçının veya yakınlarının rızasının alınması, maddi karşılık gözetilmemesi ve alıcının onayının bulunması gerektiği belirtildi.
Açıklamada, Kur'an-ı Kerim'in Mâide Suresi 32'nci ayetindeki, “Kim bir canı kurtarırsa, bütün insanların hayatını kurtarmış gibi olur” ayeti hatırlatılarak organ bağışının insan hayatını koruyan önemli bir dayanışma örneği olduğu vurgulandı.
Hatay İl Sağlık Müdürlüğü, 3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası dolayısıyla vatandaşları organ bağışı konusunda duyarlı olmaya davet ederek, “Organ Bağışı Hayat Kurtarır” mesajını paylaştı.
