Arkadaşlar, biraz rahatsız edeceğim.
Ama bazı konular var ki susarak iyilik yapılmıyor.
Çocuk yapmak bir “heves” değil.
Toplumsal baskıyla, “yaşın geldi”, “anne ol artık”, “evlilik çocukla taçlanır” gibi cümlelerle alınacak bir karar hiç değil. Çünkü o çocuk büyüyor. Ve büyürken sadece boyu uzamıyor; ruhu şekilleniyor, karakteri inşa ediliyor.
Bilim bu konuda çok net:
İnsanın temel kişilik örgüsü, duygusal güvenliği ve bağlanma biçimi hayatın ilk yıllarında oluşur. Özellikle 0–3 yaş arası dönem, çocuğun dünyaya dair en kritik kararını verdiği dönemdir:
“Bu dünya güvenli mi, değil mi?”
Eğer çocuk bu yıllarda aynı kişiden—çoğunlukla anneden—tutarlı, sıcak ve güvenli bir bakım alamazsa, zihninde şu kayıt oluşur:
“Kimseye tam güvenme.”
Bu hafife alınacak bir cümle değil, bu bir ömürdür.
Araştırmalar şunu gösteriyor:
Sık sık bakıcı değişen, günün büyük kısmını duygusal temas olmadan geçiren ya da ihtiyaçlarına geç cevap verilen çocuklarda ilerleyen yıllarda kaygı bozuklukları, öfke kontrol problemleri ve sağlıksız ilişki kurma eğilimleri daha fazla görülüyor. Kaldı ki büyüyene kadar aynı bakıcıda kalan çocukların da duygusal doyuma ulaşamayacağını biliyoruz. Çünkü hiç kimse başkasının çocuğunu anne gibi sevemez.
Şimdi açık konuşalım.
Sabah çocuğunu apar topar birine bırakıp, gün boyu onunla neredeyse hiç temas kurmadan, akşam da yorgunlukla “hadi uyu” diyerek büyütülen bir çocuk…
Evet, büyür. Ama nasıl?
Tabletle susturulan, ekranla oyalanan, “yaramazlık yapmasın yeter” diye yetiştirilen çocuklar, ileride duygularını regüle edemeyen bireylere dönüşür. Çünkü bu çocuklar hiçbir zaman gerçekten görülmemiştir.
Şunu da net söyleyelim:
“Ben çalışıyorum, mecburum” cümlesi bir gerçektir. Ama bu gerçek, çocuğun ihtiyacını değiştirmez. Çocuk hâlâ ilgiye, temasa, sürekliliğe ihtiyaç duyar.
Bu yüzden mesele “çalışmak ya da çalışmamak” değil.
Mesele, çocuğun hayatında sabit bir bağ figürü olup olmadığıdır.
Bilimsel olarak önerilen şu:
İlk 2–3 yıl, mümkünse çocuk birincil bakım verenle yoğun temas içinde olmalı. Bu anne olur, baba olur, ama en önemlisi aynı kişi ve aynı güven olmalı.
3–6 yaş arasında sosyal ortamlara geçiş yapılabilir, ama bu geçiş yavaş ve güvenli olmalıdır. Çocuğun kökünü kesip kalabalığa atamazsınız.
Ve en önemli mesele:
Çocuk büyütmek sadece fiziksel ihtiyaçları karşılamak değildir.
Altını temizlemek, karnını doyurmak, kreşe vermek… bunlar bakımın sadece görünen kısmı.
Asıl mesele, çocuğun ruhuna dokunabilmek.
Onu gerçekten dinliyor musunuz?
Ağladığında sabrınız var mı?
Onunla vakit geçirmek sizin için “görev” mi yoksa “bağ” mı?
Eğer bunların cevabı yoksa…
Bakamayacağınız çocuğu doğurmayın.
Bu cümle sert, evet.
Ama daha sert olan ne biliyor musunuz?
Sevilmediğini hisseden bir çocuğun sessizliği.
Çünkü o çocuk büyür…
Ve bir gün size, kendine ve dünyaya küser.
Haftaya başka bir konuda buluşmak dileğiyle, hoşça kalın , sevgiyle kalın.
